Strona Główna



DZIELCE


Wieś Dzielce powstała w drugiej połowie XVIII wieku na ziemiach Ordynacji Zamoyskich, położonych na północno - wschodnich krańcach wsi Gorajec, graniczących z z gruntami wsi Zaburze, a na wschodzie z ziemiami Błonia i Kawęczyna, gm. Szczebrzeszyn.
Obszar leżący pomiędzy tymi granicami był przyczyna sporów i waśni niezasiadających ze sobą wiosek. Aby zakończyć spór między sąsiadami, hrabina Gryzelda Zamoyska sprawująca nadzór nad tymi ziemiami postanowiła osiedlić na nich siedem rodzin, które wzięła ze swojego folwarku w Gorajcu. Przekazując im te grunty powiedziała "podzielcie to między siebie". To słowo "podzielcie" dało początek nazwie wsi Dzielce. Nazwa została zapisana w księgach ordynacji Zamoyskich.
Sama nazwa Dzielce była zniekształcana prze gwarę ludności wiejskiej, nadającej wsi miano "Dzilec", gdyż gwarowo na wsi mówiono "podzilta się" zamiast "podzielcie się". Brzmienie nazwy "Dzilce" można usłyszeć jeszcze dziś wśród starszego pokolenia.
Od powstania wsi, datowanego na ok. 1792 rok, oraz od zamieszkania tam pierwszych osadników liczba mieszkańców stopniowo rosła, w 1919 roku osiągając liczbę 183 ludzi. Obecnie wychowuje się tam już ósme pokolenie "Dzilczan". W tym czasie na terenie wsi działała szkolą, teatr, cegielnia, tartak a nawet punkt biblioteczny, jako filia Gminnej Biblioteki Publicznej w nieodległej Radecznicy. Z wsią Dzielce nierozerwalnie związana jest jest działalność Ochotniczej Straży Pożarnej, której zarówno powstanie jak i cala późniejsza działalność były niezwykłe. Dzielecka OSP powstała właściwie z przekory, wobec podkpiwań naczelnika zaburskiej OSP, Jana Karasia. Bywało, że podczas zabaw strażackich w Zaburzu, Jan Karaś wychodził na scenę w remizie, zdejmował z głowy czapkę i czesał łysinę wyjętym z kieszeni grzebieniem. Po doprowadzeniu do porządku nie istniejących włosów ogłaszał: "A tera garnitur taneczny dla dzieleckiej straży Orkiestra grać !". zebrani w remizie wybuchali śmiechem, gdyż oczywiście w Dzielcach straży nie było. Dzielczanie przyjmowali występ karasia za zabawny, najwyraźniej jednak pewnego dnia Jan karaś przeholował w swoim szyderstwie. Po zabawie Dzielczanie obrazili się i postanowili udzielić Karasiowi należytej reprymendy. Wkrótce potem postanowili założyć własna OSP, do czego doprowadzili w 1953 roku.. swoja późniejszą działalnością ugruntowali swoją pozycję wśród pobliskich Ochotniczych Straży Pożarnych, zdobywając na wielu powiatowych, wojewódzkich, a nawet w 1964 roku na krajowych zawodach w Zabrzu pierwsze miejsce.

Józef Leopold Bizior

Ważniejsze wydarzenia z życia wsi
rok 1864 - uwłaszczono siedem rodzin, każda z nich otrzymała 7,5 dziesięciny ziemi uprawnej; Dzielce weszły w skład wielo wioskowej gminy Radecznica.
1895 - we wsi żyło już 14 rodzin, które poza pracą na roli zajmowały się hodowlą - na ich utrzymaniu pozostawało łącznie 43 krów, 7 jałówek i 10 cieląt.
1916 - powstała polska szkoła powszechna.
lata dwudzieste ubiegłego wieku przyniosły istotne zmiany natury społeczno - gospodarczej: w roku 1921 powstało Kółko Rolnicze - jego fachowym, pod względem znajomości zasad gospodarowania opiekunem był Stanisław Koch, kierownik Sejmikowego Gospodarstwa Rolnego w Sitańcu. W roku 1924 założono cegielnię spółkowa i tartak, który funkcjonował jeszcze w w pierwszych latach po wyzwoleniu.
W roku 1926 miał miejsce we wsi ogromny pożar - spłonęło 39 budynków należących do ośmiu gospodarzy. Poszkodowanym wypłacono pogorzelowe w wysokości 01. 118 złotych, a straty spowodowane tytułem braku ubezpieczenia wyniosły aż 9.384 złote. 1
W roku 1935 powstała w Dzielcach Wiejska Spółdzienia Spożywców "Niespodzianka", która była zalążkiem Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Radecznicy z siedzibą w Latyczynie.
Lata czterdzieste to okres społecznej działalności mieszkańców Dzielec - dwaj z nich Józef Bizior 2 w 1944 roku i Marcin Krukowski (od roku 1948) pełnili funkcje wójtów gminy.
W roku 1953 powstała jednostka ochotniczej straży pożarnej, naczelnikiem której mianowano Pawła Smarkalę; jej skład osobowy w roku 1959 stanowili: Józef Tetlak, Władysław Krukowski, Józef Leopold Bizior, Józef Krukowski, Jan Komornik, Paweł Smarkala, Tadeusz Murawiec, Bronisław Sitarz, Władysław Krukowski, Józef Walczak, Stanisław Dziwota (dołączył do oddziału w 1964 roku). W roku 1963 dzieleccy strażacy 3 zajęli I miejsce w Wojewódzkich Zawodach Pożarniczych; w rok później I miejsce w Ogólnopolskich Zawodach Pożarniczych w Zabrzu w grupie jednostek ochotniczych - w nagrodę otrzymali samochód pożarniczy Star 25.
W latach 1954 - 1955 wzniesiono społecznym budynek, w którym znalazła swoje locum szkoła podstawowa i ośrodek kulturalno - oświatowy, założono kino "Strażak" (funkcjonowało do roku 1973), w 1957 roku wieś została przyłączona do parafii w Gorajcu, w rok później wybudowano szosę, dzięki której połączone Dzielce z Zaburzem i... resztą świata.
Lata sześćdziesiąte ubiegłego wieku zaowocowały w dziejach wsi wzmożoną aktywnością społeczno - gospodarczą mieszkańców - zajęli I miejsce na terenie gminy podczas współzawodnictwa w realizacji programu "agrominimum" - dzięki terminowemu wykonaniu podorywek i siewu poplonów, przeprowadzeniu wymiany zbóż, wapnowaniu gleb, zakwaszaniu pasz, zakładaniu kompostów i siewu ziarnem zaprawionym.. Jako pierwsi w powiecie zamojskim zrealizowali w 100% plan składek na Społeczny Fundusz Budowy Szkół. Najbardziej znanymi aktywistami byli: sołtys wsi - Bronisław Sitarz, prezes ochotniczej straży pożarnej - Józef Tetlak, oraz gospodarz Józef Krukowski. 3

Wszelkie prawa zastrzeżone.



Strona Główna Radecznica



1. 1. Ziemia Zamojska z dnia 15 sierpnia 1926 roku nr 30/31 (243/244), s. 7
2. Syn Franciszka i Agnieszki z Piwowarków, urodził się 8 lutego 1909 roku w Dzielcach, uzyskał wykształcenie średnie medyczne. Rezerwista 27 Wołyńskiego Pułku Artylerii Lekkiej, uczestnik wojny obronnej 1939 roku, walczył pod Puławami. Od listopada 1941 żołnierz służby sanitarnej Batalionów Chłopskich w stopniu kaprala. Po wyzwoleniu w lipcu 1944 roku pełnił przez krótki okres czasu obowiązki wójta gminy. Znany był z szeroko pojętej działalności społecznej, jego staraniem zorganizowano sieć służby zdrowia na terenie gminy Radecznica. W powstałym w 1950 roku Gminnym Ośrodku Zdrowia w Radecznicy pełnił obowiązki kierownika, pracował również w Ośrodku Zdrowia w Gorajcu, a latach 1962 – 1974 w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Radecznicy. Poza pracą zawodową i społeczną znajdował czas by zajmować się swoją ulubiona pasieką – z zamiłowania był pszczelarzem. Za walkę z okupantem odznaczony został: Medalem "Za udział w wojnie obronnej 1939 ", Złotym Krzyżem Zasługi. Zmarł 14 marca 1984 roku, pochowany jest na cmentarzu w Gorajcu.
3. Dzielni mieszkańcy Dzielec. Sztandar Ludu ., R. 19: 1936, nr 293