A B C D E F G H I J K L M N O P R
S T U W Y Z Ż
G

galachis

jid. "galech" - ksiądz, pogardliwa nazwa używana przez Żydów na określenie tekstów łacińskich1

Gaspar da Gama

Znany także jako Gaspar da India, Żyd z poznania, który na trzydzieści lat przed Vasco da Gama dotarł droga lądową do Indii.2

"Gedichte eines polnischen Juden"

Praca autorstwa zamojskiego Żyda - Isachara Falkensohna, która przyniosła mu znaczny rozgłos na terenie Niemiec.
Isachar odwiedzał niemieckie uniwersytety, następnie zamieszkał na stałe w Berlinie udzielając się w "otoczeniu Mojżesza Mendelsohna"3

gemilut chasidim

Dobre uczynki, ich częścią składowa jest cedaka. Dobre uczynki obejmują także talmudyczny nakaz przeznaczania nie mniej niż 1/10 (jedną dziesiątą) i nie więcej niż 1/5 (jedną piąta) dochodów na dobroczynność. Każda gmina w ramach wypełniania gemilut chasidim powinna posiadać fundusz zwany "kupa", który przeznaczano na ogólne cele dobroczynne. Gemilut chasidim - hebr. "gmach", to także bezprocentowa kasa pożyczkowa, funkcjonowała między innymi w Wilnie - zarządzał nią rabin Szmuel Sztraszun zwany Rsza Szu 4

Ghetto Teresienstadt

Powstało 16 lutego 1942 roku na mocy rozkazu Heydricha, oraz rozporządzeń uzupełniających z 21 lutego i 10 marca tegoż roku. Miało być "gettem dla starych niemieckich i austriackich Żydów (wytyczne konferencji w Berlinie - Wausse z dnia 20.01. 1942 roku), którzy nie zostali deportowani". Pierwsze transporty Żydów niemieckich i austriackich zaczęły przybywać do Terezina 2 czerwca 1942 roku. 3 lipca po wysiedleniu mieszkańców cały Terezin zamieniono w getto. W okresie od 9 stycznia 1942 - do 28 października 1944 z terezińskiego getta wysłano do obozów zagłady 86.964 więźniów. W latach 1942 - 1945 przez getto przeszło około 140.000 Żydów z Czech, Moraw, Niemiec, Austrii, oraz innych krajów europejskich.5

gold jojn

jid. "złoty rosół" - pierwszy posiłek jaki spożywali nowo poślubieni po powrocie do domu z uroczystości zaślubin.

"goldwynizmy"

Błyskotliwe i dowcipne powiedzonka autorstwa Samuela Goldwyna (ok. 1879 - 1974), producenta filmowego, urodzonego w Warszawie, których przewrotność (cytuje za Ewą Małkowską - Bieniek) wynikała "z niewystarczającej znajomości języka angielskiego".

Grupa Ukrywanych Dzieci

Organizacja współpracująca ze Stowarzyszeniem Ocalonych z Holocaustu, członkowie której rekrutują się z osób pochodzenia żydowskiego ocalałych dzięki pomocy ludności czeskiej. Grupa... utrzymuje stałe kontakty z ludźmi, którzy ratowali Żydów, realizuje specjalne programy objęte wspólnym tytułem "Powroty". Ich istota polega na kultywowaniu tradycji kultury judaizmu, prowadzeniu dyskusji i wykładów, produkcji koszernej żywności. Innym programem realizowanym przez Grupę Ukrywanych Dzieci jest program "Świadkowie" - ma na celu upamiętnianie cierpień Holocaustu, oraz szerzenie wiedzy o zagładzie Żydów wśród młodego pokolenia Izraelczyków.

Grynszpanholc Jeremia

Po pierwszej wojnie światowej wyemigrował z Polski do Tel Awiwu gdzie założył firmę budowlaną - jej wysiłkiem w latach dwudziestych ubiegłego stulecia wzniesiono większość domów istniejących obecnie w tym mieście.6


Strona Główna Judaica



1. M. Sitarz. Z dziejów jidysz jednego z języków żydowskich.
2. J. Chudzikowska. J. Jaster. Ludzie wielkiej przygody. Warszawa 1957 s. 54
3. J. Szacki. Znakomici Żydzi rodem z Zamościa. Teka Zamojska nr 1 - 2..., s. 21
4. K. Gebert. Amida dla pan. Midrasz 2001 nr 13 (45) s. 45
5. M. Kryl. Deportacja więźniów terezińskiego getta do obozu koncentracyjnego na Majdanku w 1942 roku. Zeszyty Majdanka XI. Lublin 1983 s. 23 - 41; J. Josa. Terezińska Mała twierdza. tamże, s. 67
6. B. Janowski. Obcojęzyczne księgarnie w Tel Awiwie. Dos Jidisze Wort. Słowo Żydowskie. Warszawa 14 stycznia 1994 s. 9