Strona Główna



RADECZNICKI RUCH OPORU

Stanisław Rozwar Zybała

Radecznicki Ruch Oporu składał się z dwóch Rejonów konspiracyjnych: "Radło" i "Symforian". "Radło " to Rejon gminy Radecznica, a "Symforian" to gmina Sułów. Siedzibą tego "konspiru" była Radecznica, która jako konspiracyjna Placówka miała kryptonim "Radek". Ostatnim komendantem Rejonu i Placówki był ppor. Józef Godzisz "Kraśnik" (wcześniej funkcje tę pełnili: Henryk Waśniewski, instruktor Przysposobienia Wojskowego w Kolegium Serafickim OO. Bernardynów w Radecznicy, Piotr Bohun - nauczyciel szkoły powszechnej w Czarnymstoku, zginął w styczniu 1944 roku) On też dowodził " powstaniem radecznickim" 24 - 25 lipca 1944 roku.
Konspiracja radecznicka była zróżnicowana politycznie. Personalnie najliczniejsze były Bataliony Chłopskie (kryptonim gminny tej organizacji to litera "H"; pierwszym komendantem Rejonu był Jan Krukowski z Zaburza, po nim funkcje te pełnił Józef Malinowski z Wólki Czarnostockiej), następnie Armia Krajowa, a po niej nieliczne Narodowe Siły Zbrojne. Śladowo pod koniec wojny uwidoczniła się Armia Ludowa. W marcu 1944 roku w Radecznicy "gościł " też szwadron Ukraińskiej Dywizji Partyzanckiej pod dowództwem Werszyhory, który rozbił na poczcie system telefoniczny, rozbił posterunek policji okupacyjnej i wymienił parę swoich kucyków na dorodne gniadosze u Józefa Kłodnickiego.
Baza lokalowa szefostwa konspiracji był Klasztor OO. Bernardynów i Gajówka w Lasku. W niej był też 25 lipca "szpital polowy", w którym opatrywano rannych spod "stoczku" k. Płocharza.
Radecznicki Ruch Oporu zaczął się tworzyć już we wrześniu 1939 roku. Jego inicjatorami byli: Henryk Waśniewski, Józef Marek, Bogdan Strusiński, Melchior Batorski, ks. o. Wacław Józef Płonka, ks. o. Emil Józef Seroka, Czesław Ruciński, Jan Kasza i inni patriotycznie usposobieni nie tylko mieszkańcy Radecznicy.
Początkowo ruch ten nie miał nazwy, a tylko cel działania. Z czasem pojawiła się nazwa: Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), do którego złożyli akces chętni do walki z okupantem, nie zważając na odcień polityczny. Dopiero w drugiej połowie lutego 1940 roku z pionierskiego ZWZ wyodrębniły się bataliony Chłopskie, a ZWZ przekształcił się w Armię Krajową w lutym 1942 roku. Obie te organizacje przyjęły organizacje polityczna prozachodnią z oknem na Londyn i Watykan. To dwójdziałanie w podziemnym państwie polskim, wiosna 1944 roku zostało scalone w jednolity organizm zbrojny - w Wojsko Polskie. Wojsko to już nie jako AK i BCh wystąpiło przeciwko Niemcom w Radecznicy 24 i 25 lipca 1944 roku, ze skutkami wcześniej opisanymi (w jego szeregach byli m. in. Feliks Świrgoń i Tadeusz Oleszek z Radecznicy (vide tekst "Wojna w oczach dziecka"). Narodowe Siły Zbrojne stanowiły nieznaczny wsad do ugrupowania dowodzonego przez "Kraśnika" .
Armia Ludowa stała z boku bo wyszła bez dyspensy z AK i BCh i nie liczyła się w bieżącym działaniu z okupantem, bo patrzyła w okno, gdzie jak mówi poeta "gwiazdka" na wschodzie tak pięknie lśni i mruga do nas byśmy tam szli".




Strona Główna Okupacja

Wszelkie prawa zastrzeżone.
Ostatnia aktualizacja 24.01.2016