Strona Główna



Дъло Управленія Гмины Радечниџа Замотского Уъзда ... (по описи № 13), начало 1906 года / Akta Zarządu Gminy Radecznica (wg. spisu nr 13), początek 1906 roku.


Dokumenty znaleziono podczas rozbiórki budynku gminnego w Radecznicy w 2001 roku - relacjonuje Stanisław Zybała - budynek był drewniany i na jego strychu znajdowała się komora archiwalna do przechowywania akt urzędowych.
W okresie gromadzkim (1955 - 1972) archiwum to (w zaniedbanym stanie) zostało wywiezione na makulaturę do miejscowej Gminnej Spółdzielni. Niniejsza teczka pochodzi z tego właśnie zbioru archiwalnego. Ocalała, bo zawieruszyła się w różnych rupieciach na strychu, a podczas rozbiórki budynku dostała się w ręce wrażliwego człowieka a od niego w moje.
Prezentowane poniżej teksty mają charakter "religijny", dotyczą, tak jak wszystkie dokumenty zebrane we wspomnianej teczce spraw natury wyznaniowej.



PARAFIA   RAPORT   PISMO   PISMO

Raport Zarządu Gminy Radecznica nr 141 wysłany 16 stycznia 1906 roku z Radecznicy (stacja pocztowa Szczebrzeszyn) do Naczelnika Powiatu Zamojskiego.

Niniejszym mam zaszczyt przekazać Panu raport o liczbie mieszkańców prawosławnego i rzymsko - katolickiego wyznania w zarządzanej przeze mnie gminie.

Wójt Gminy Radecznica
Kruszyński

Mieszkańców obojga płci do czasu wydania Ukazu z dnia 17 kwietnia 1905 było - prawosławnych mających stałe zameldowanie - 540, nie posiadających stałego zameldowania - 241, katolików mających stały adres zamieszkania - 6519, nie posiadających stałego zameldowania - 239; łącznie na terenie Gminy w 1906 roku było 781 prawosławnych i 6758 katolików.
Po wejściu w życie Ukazu...na terenie gminy na katolicyzm przeszło 391 osób.
W roku 1906 pozostało na terenie gminy prawosławnych mających stałe miejsce zamieszkania 149 osób, nie mających zameldowania - 241, katolików ze stałym zameldowaniem - 6910, nie mających stałego miejsca zamieszkania - 239. W 1906 roku na terenie gminy Radecznica było: 390 prawosławnych i 7149 katolików.

Pismo z dnia 19 kwietnia 1906 roku nr 499 do Wójta Gminy Radecznica skierowane przez Burmistrza m. Szczebrzeszyna.

W odpowiedzi na zalecenie Naczelnika Powiatu zamojskiego z dnia 15 kwietnia , nr 2348 zwracam się do Pana z prośbą o przysłanie do kancelarii Magistratu w mieście Szczebrzeszynie 21 kwietnia o godzinie 10. 00 rano, upoważnionych przez społeczność szczebrzeszyńskiej rzymsko - katolickiej parafii, mieszkańców wsi Czarnystok - Marcina Grygiela, Wólki Czarnostockiej - Michała Sitarza i Trzęsiny - Pawła Zdunka celem wykonania czynności/prac przy poszerzeniu cmentarza.
Burmistrz, podpis nieczytelny

komentarz

prawdopodobnie chodziło o wykonanie niezbędnych prac ziemnych na cmentarzu parafialnym w Szczebrzeszynie - tam mieszkańcy wymienionych wsi do czasu erygowania parafii w Trzęsinach (1925 rok) dokonywali pochówków zmarłych.

Zawiadomienie nr 51/I wysłane 8 maja 1906 roku z kancelarii generał - gubernatora lubelskiego do naczelnika powiatu zamojskiego w sprawie religijnych zgromadzeń w żeńskim klasztorze prawosławnym w Radecznicy.

W piśmie odebranym w Zamościu 11 maja tegoż roku czytamy: "W odpowiedzi na pismo przeoryszy radecznickiego klasztoru św. Antoniego Pieczerskiego.1 o zaludnieniu przez ludność katolicką wsi Radecznica w okresie modlitewnych w maju bieżącego roku placu nieopodal figury św. Franciszka położonej na granicy obszaru należącego do klasztoru, pełniący obowiązki generał - gubernatora lubelskiej guberni zawiadomił matkę przełożoną Afanasję, że religijne zgromadzenia modlitewne połączone ze śpiewem nie są ograniczone ani wojskowymi, ani administracyjnymi przepisami.
Tę informację o poczynaniach katolików w Radecznicy podał gubernator naczelnikowi powiatu.

Pismo wysłał przedstawiciel kancelarii gubernatora - podpis nie czytelny

Raport nr 1131 z dnia 1 lipca 1906 roku o ilości prawosławnych w poszczególnych wioskach gminy Radecznica, powiat zamojski, gubernia lubelska za I półrocze 1906 roku.2

***

W skład radecznickiej prawosławnej parafii wchodziły następujące wioski: Zaburze , gdzie znajdowało się prawosławnych obojga płci łącznie 10 osób, Latyczyn - 16 osób, Chłopków - 13, Zaporze - 1, Radecznica - 2, Podborcze - 6, Gorajec - 73, Trzęsiny - 43, Czarnystok - 269; łącznie na terenie gminy znajdowały się 443 osoby obrządku prawosławnego w tej liczbie 7 osób w Czarnymstoku, które od momentu włączenia do parafii radecznickiej, wcześniej należały do parafii prawosławnej szczebrzeszyńskiej pozostawały niezmiennie w obrządku prawosławnym, oraz 3 osoby, które określiły swój status religijny 2 lipca 1898 roku jako prawosławne.
Proboszczem prawosławnejparafii radecznickiej pozostawał w roku 1906 Nikołaj Wawriejuk.

Pismo do Zarządu Gminy Radecznica z dnia 23 stycznia 1906 roku nr 84 od Zarządcy parafii prawosławnej w Mokrymlipiu.

Mam zaszczyt poinformować że 28 maja 1905 roku na podstawie Najwyższego Ukazu z dnia 17 kwietnia 1905 roku i na podstawie Rozporządzenia nr 1057, 33 mieszkańców wsi Gorajec dobrowolnie przeszło na obrządek rzymsko - katolicki, co uwzględniono w Księgach Parafialnych.

***

Z osób, które przeszły z prawosławia na katolicyzm w kolejnych pismach kierowanych do Zarządu gminy w Radecznicy podane są m.in. (niektóre teksty pisanych ręcznie informacji trudne są do odczytania) nazwiska: Mikołaj i Katarzyna Furlepa, Kulik Franciszek s. Stefana i Katarzyny, Łosiewicz, Wypych, Grygiel Marianna, Dzioch, Buczak Andrzej, Buczak Marianna, Kozak Anna c. Jana i Marianny, Szczepanek Franciszka z domu Jarosławska, c. Wojciecha i Ewy, Siemczyk Kzimierz s. Jana i Franciszki, Szczepanek Marianna z domu Buczak, Szczepanek Jan s. Andrzeja i Marianny; według danych z pisma sygnowanego datą 23 grudzień 1906 rok z Chłopkowa przeszła na katolicyzm Anastazja Czabała z domu K imak c. Wasyla i Anastazji z domu Skrok. Jest również informacja o Agnieszce z domu Smoter żonie Pawła Skrzypka która wraz z mężem i dwoma synami - pięcioletnim Antonim i czteroletnim Piotrem przeszła na katolicyzm, nie wiadomo tylko w jakiej wsi mieszkali, być może w Mokrymlipiu. (Pismo nr 95 z dnia 23 grudnia 1906 roku).




Strona Główna Publikacje

Wszelkie prawa zastrzeżone.



1. informacje na temat jego życia i działalności są znikome; w "Pateryku Pieczerskim" znajdujemy o nim tylko kilka wspomnień; wynika z nich, że św. Antoni Pieczerski dał początek życiu monastycznemu na Rusi - http://cerkiew.pl/swieci.php?id=83
2. raporty takie przedstawiane były naczelnikowi powiatu przez wójtów gmin dwa razy w roku - 1 lipca i 1 grudnia