A B C D G H J K L Ł M O P
R S Ś T W Z Ż
O

Oberweis Icek

Żyd radecznicki, w latach czterdziestych XIX wieku otrzymał od Zarządu Ordynacji Zamoyskiej pozwolenie na zamieszkanie na terenie wioski - "...że pobyt temu Żydowi dopóki się dobrze sprawować będzie może być dozwolonym; pieczenia chleba, ani szynkowania zapewniać, ani z tym Żydem w ugodę wchodzić nie trzeba, bo monopolu na ten artykuł zaprowadzić nie można..."1

Ochnowski Bazyli

Zakonnik w Zgromadzeniu OO. Bernardynów w Radecznicy ; na placówkę przybył w 1667, gdzie przebywał 54 lata - do roku 1721. W dziejach klasztoru zapisał się jako "sławny kwestarz i opiekun biednych"2; jego zwłoki spoczywają w podziemiach radecznickiego klasztoru.

Olech Kuba

Mieszkaniec Gorajca, zmarł w wieku sześćdziesięciu lat w obozie przejściowym w Zwierzyńcu -"zastrzelony w lipcu 1943 roku podczas podejmowania przerzuconej prze druty butelki z mlekiem"3

OLECH WOJCIECH

Olech Wojciech

Urodzony w Gorajcu, doktor filozofii chrześcijańskiej, prałat koronny papieża Jana XXIII, scholastyk kapituły katedralnej, kanclerz Kurii Biskupiej w Lublinie, więzień obozów koncentracyjnych w Oranienburgu i Dachau. Żył w latach 8.04.1905 - 1.11.1977, pochowany jest na cmentarzu w Gorajcu4 Ks. Olech okazał również dużą pomoc ks. Czesławowi Bartnikowi, gdy ten zbierał materiały do pracy "Mistyka wsi"5

***

ks. Wojciech Olech aresztowany został na początku 1940 roku , lub u schyłku 1939, bowiem ks. Marcin Bardel z Krasnobrodu w swoich wspomnieniach" 'Z Krasnobrodu przez obozy i obczyzny do rodzinnych stron" (Lublin 1994) napisał: "ks. W. Olech urodzony w Gorajcu 1905 roku. W Sachsenhausen znalazł się 4 stycznia 1940 roku, do Dachau został przywieziony 14 grudnia 1940 roku, numer obozowy 22411, uwolniony został 29 kwietnia 1945 roku, gdy Amerykanie wyzwolili obóz. 30 kwietnia 1945 roku znajdujący się w wyzwolonym obozie księża zwołali zebranie księży diecezji lubelskiej - jej przedstawicielem wybrano ks. Olecha"
Z kolei ks. Dr Zdzisław Golinski w unikalnej dziś pracy "Biskupi i kapłani Lubelszczyzny w szponach gestapo 1939 - 1945" (Lublin 1946) nadmienia, że "w Dachau ocalał ks. Olech". Na stronie 21 w przypisie 1 napisał: "Ks. Olech potrafił odebrać przesłane mu w paczce żywnościowej "Zagadnienia społeczne" ks. Szymańskiego. Polegało to na odebraniu szeregu przesyłek przed kontrolą SS - mana, aż w jednej z nich znalazła się książka."6
O położeniu księży polskich w obozie koncentracyjnym w Dachau znajdują się informacje/wspomnienia publikowane na łamach Tygodnika Powszechnego z 1946 roku. Zawierają ogólne dane bez wymieniania nazwisk; ponieważ ks. Olech przebywał w obozie razem z nimi opis panujących warunków i sposób traktowania więźniów dotyczą także jego osoby.
W numerze 5 Tygodnikaz dnia 22 kwietnia ks. Konstanty Michalski w obszernej relacji "Co trzymało w obozie" pisze: "Utkwiła głęboko w pamięci księży wigilia, jaką spędzili w Dachau w roku 1940. W wieczór wigilijny przyszli do nich gromadnie komuniści by się wypowiedzieć i posłuchać księżych odpowiedzi. Zrobiło się w bloku ciepło. Otworzyły się dusze i serca, przemówiły szczere przekonania..." Nieznany z imienia i nazwiska ksiądz, który swoje wspomnienia "Chrystus - król w Dachau" (Tygodnik z dnia 28 października 1946 roku, nr 32) podpisał L. B tak opisuje pobyt w obozie: "nadszedł grudzień 1940 roku, księży ze wszystkich obozów zwieziono do Dachau, w liczbie ok. 1200 zajęli 3 bloki. Niemcy urządzili kaplice. Czy wierzyć oczom? Esesmani przychodzili kontrolować kaplicę, nazwali ją "Schweinstahl" ("chlew") i zachowywali się jakby tę nazwę traktowali dosłownie. Jesienią 1941 i 1942 roku w obozie panował głód, księżom polskim, którzy musieli pracować tak, jak inni więźniowie odebrano drugie śniadanie. Oprócz głodu dręczyła nas praca. 14 godzin dziennie z małymi tylko przerwami na posiłek, dręczyły nas szykany z lada powodu, bicie - często do krwi, choroby..."

Olechowski Jan

Proboszcz z Radecznicy, zmarł w obozie przejściowym w Zwierzyńcu po pobiciu podczas przesłuchań.7

Orchowski Andrzej

Mieszkaniec Czarnegostoku, zasłynął w okresie międzywojennym z wypieku "szczodraków" - rogalików posypywanych makiem, które rozdawał dzieciom chodzącym po kolędzie.8


Strona Główna Radecznica

Wszelkie prawa zastrzeżone.



1. Archiwum Państwowe w Lublinie,Akta Ordynacji Zamoyskiej. Pismo Administracji Jeneralnej Dóbr Ordynacji Zamoyskiej do Rządcy klucza szczebrzeskiego z dnia 19 czerwca 184...?, nr 4993
2. A. Bartosz. Radecznica. Lublin 1919 s. 12
3. Cz. Służewski. Hitlerowski obóz przejściowy w Zwierzyńcu. Zwierzyniec 1993
4. napis z płyty nagrobnej
5. wydana w 2003 roku w Radomiu
6. książkę tę włożył do paczki ktoś z Rodziny ks. Olecha
7. Cz. Służewski. Hitlerowski obóz przejściowy w Zwierzyńcu. Zwierzyniec 1993
8. relacja Marianny Smoter