Strona Główna



TRZĘSINY


Położenie

Wieś zlokalizowana jest na skraju Puszczy Solskiej na terenie Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego. Od wschodu Trzęsiny graniczą z rzeką Gorajec - jak głosi legenda rozpościerały się swego czasu nad nią olbrzymie mokradła, bagna, poprzez które prowadził pieszy trakt. Często okoliczni chłopi i odważne kobiety chodzili nim na odpusty w Trzęsinach, albo na jarmarki w Szczebrzeszynie.1 Na południ od wsi rozciąga się Równina Biłgorajska.

Przeszłość

Trzęsiny położone były na pograniczu dóbr braci Latyczyńskich i Jana Zamoyskiego; obie rodziny wiodły ze sobą długoletnie spory o to, która z nich ma prawo do korzystania ze złoży piaskowca (zwano je "Górką Trzęsińską"), odkrytych przez naczelnego architekta i budowniczego miast ordynackich - Bernardo Morando.
W roku 1643 na mocy orzeczenia Trybunału Koronnego sporne tereny wykupił Jan "Sobiepan" Zamoyski (trzeci ordynat). W roku 1892 w Trzęsinach mieszkali pospołu katolicy i prawosławni w liczbie 95 osób łącznie; we wsi znajdował się folwark należący do dóbr ordynackich Gorajec.

Historia kościoła i parafii

Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela wzniesiony został w 1902 roku; początkowo funkcjonował jako cerkiew prawosławna. W roku 1922 ks. Andrzej Wadowski2 dokonał benedykcji świątyni i przekazał ją na użytek ludności rzymskokatolickiej, co upamiętnia znajdujący się na przykościelnym placu obelisk.
Zanimdoszło do utworzenia parafii mieszkańcy Trzęsin, Czarnegostoku, Smorynia i Wólki Czarnostockiej wybrali spośród siebie "komitet" na czele z antonim Olechem z Czarnegostoku polecając mu zaadoptować cerkiew dla potrzeb ludności katolickiej.
Pierwsze nabożeństwa odprawiali przyjeżdżający gościnnie z Radecznicy Ojcowie Bernardyni. Po pewnym czasie społeczność wspomnianych wsi wystąpiła do lubelskiego biskupa - Mariana Fulmana3 z prośbą o utworzenie parafii.
We wrześniu 1925 roku pierwszym proboszczem w nowo utworzonej parafii został z nominacji biskupa Fulmana ks. Józef Gładysz; w skład parafii weszły wsie: Trzęsiny, Smoryń, Buczyn, część Kolonii Teodorowskiej, (nazywanej Budami Komodziańskimi), która wyodrębniono z parafii Radzięcin, Czarnystok, Wólka Czarnostocka (wyodrębnione z parafii Szczebrzeszyn).
Z chwilą utworzenia parafii zamieszkiwało na jej terenie 1880 osób wyznania rzymsko - katolickiego. Placówkę wyposażono w ziemię4 - grunty uprawne oraz łąki zostały zlokalizowane na terenie Trzęsin i Smorynia. Za zgodą proboszcza mieszkańcy Czarnegostoku, Trzęsin i Smorynia uprawiali je wnosząc z tego tytułu pewne opłaty dla proboszcza - płody rolne pozostawały na ich użytek.
Na przełomielat 70 - 80 dwudziestego wieku część gruntów proboszczowskich ks. Wacław Daruk przeznaczył na poszerzenie cmentarza parafialnego.
Parafią trzęsińską na przestrzeni lat 1922 - 1999 zarządzało dziesięciu księży - obecnie pełniący obowiązki proboszcza ks. Julian Brzezicki jest jedenastym z kolei. Niektórzy z nich zostali upamiętnieni na wykonywanych przy różnych okazjach fotografiach (prezentowane w galerii pochodzą z rodzinnych zbiorów Marianny Smoter z Czarnegostoku).
zachowała się też fotografia z roku 1947 z pogrzebu Antoniego Smoter - jest o tyle interesująca, że znajduje sie na niej gros mieszkańców wsi Czarnystok: na samym dole fotografii w rogu - córka Feliksy Pięciórkowej, od dołu w I rzędzie z prawej strony stoją - Aleksandra Sirko (†), Helena Mróż, Cecylia Antonik, (nazywano ja "Cynka"), Janina Smoter, ("ze stryjowych"; nazwy takie są przyjęte z uwagi na dużą ilość Smotrów w Czarnymstoku).
II rząd - Anastazja Mazur , Leokadia Furlepa, Helena Orchowska, Genowefa Smoter ("z Tomkowych"), Kazimiera Pacyk, Jakub Sobczak, Marianna Smoter, Genowefa Smoter ("z Michałowych"), Helena Koczot, Karolina Orchowska, Leokadia Pacyk, Teresa Kruszyńsak, ówczesny proboszcz - jego nazwiska nie dało się ustalić.
III rząd - Władysław Kleban, czterech mężczyzn, nazwisk których nie dało się ustalić, Katarzyna Marianna Smoter, organista (jego nazwiska nie dało się ustalić).
Innym ciekawym dokumentem także przedstawiającym mieszkańców parafii - tym razem młodzież w wieku "komunijnym" jest prezentowane w galerii zdjęcie grupy dzieci ze wsi Czarnystok, Wólka Czarnostocka i Trzęsiny, które w roku 1965 przystąpiły do Pierwszej Komunii Świętej.
Pierwszy z prawej u góry stoi ks. Stanisław Szubartowski (†); pierwszy rząd u dołu z prawej - Krystyna Mazur Maria Stańczyk, dwie dziewczynki, nazwisk których nie dało się, Danuta Ruska, Maria Bielak, Regina Smoter, Krystyna Skrzypa, Maria Harkot, dwie dziewczynki, nazwisk których nie dało się ustalić, Helena Malec, dziewczynka nie znana z nazwiska.
II rząd od prawej - (...) Jarosławski, dwaj nieznani chłopcy, Mieczysław Kijek, nieznany chłopiec, Zbigniew Furlepa.
III rząd z prawej stoją - nieznany chłopiec, Henryk Furlepa, Jan Łubiarz, nieznany chłopiec, ks.(...) Mielnik rodem z Trzęsin.
IV rząd- nieznany chłopiec, , Wiesław Zielonka - syn kierowniczki Szkoły Podstawowej w Czarnymstoku - Marii Zielonki, która stoi obok.

Wystrój kościoła

Patronem kościoła w Trzęsinach został św. Jan Chrzciciel. Ołtarz główny wykonany został z drewna - umieszczono w nim dwa ruchome obrazy. Jeden przedstawia chrzest Chrystusa w rzece Jordan, którego udziela Jan Chrzciciel, drugi św. Antoniego Padewskiego; oprócz niego znajdują się ołtarze boczne. W roku 1955 w miejsce dawnej cerkiewnej kopuły wzniesiono nową wieżę.

Działalność ks. Zygmunta Pisarskiego

Ksiądz Zygmunt Pisarski zarządzał parafią w okresie 5 maj 1930 - 8 luty 1932. To on nabył dla potrzeb wiernych stacje drogi krzyżowej , obrazy Serce Jezusa i Serce Maryi, figurę św. Franciszka, sygnaturkę , krzyż do zakrystii.
13 czerwca 1999 roku został wyniesiony przez Jana Pawła II na ołtarze; papież uczcił tym samym jego męczeńską śmierć, która poniósł z rąk hitlerowskich oprawców 30 stycznia 1943 roku w Goleszynie.

Odwiedziny lubelskiego biskupa

13 czerwca 1947 roku parafię trzęsińską odwiedził biskup lubelski - Stefan Wyszyński. Jak podaje T. Krawczyk witał go jako ministrant mieszkaniec Czarnegostoku - Stanisław Rapa, który wspomina, że " ks. Biskup wziął go na kolana i razem jechali do Trzęsin"

ZWIĄZEK MARYI NIEPOKALANEJ

Związek Maryi Niepokalanej

Powstał około 1948 roku - opiekę duszpasterską sprawował nad nim ks. Gąsiorowski, pracą Związku kierowała Antonina Pięciórek.
W zbiorach jednej z członkiń Związku - Marianny Smoter zachował się prezentowana w galerii fotografia; I rząd u góry - pierwsza z prawej Helena Wrona z Czarnegostoku, dwie kobiety z Wólki Czarnostockiej, Franciszka Bzdziuch z Czarnegostoku. II rząd - z prawej pierwsza Natalia Krzysztoń (†), Genowefa krzysztoń, Helena Furlepa, dwie kobiety nieznane z nazwiska, Janina Krzysztoń, Leokadia Pacyk, Leokadia Furlepa (†).
III rząd, - (...) Harkot z Wólki Czarnostockiej, Antonina Pięciórek - przełożona Związku, Feliksa Malinowska z Wólki Czarnostockiej, ks. Gąsiorowski, Janina Ryba, Helena Furlepa, Paulina Furlepa.
IV rząd - Janina Wrona, Marianna Smoter, Leokadia Furlepa, Janina Łosiewicz, Genowefa Smoter, Janina Sobczak.

Oddział Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży im. bł. ks. Zygmunta Pisarskiego

Powstał w Trzęsinach z inicjatywy zarządzającego obecnie parafią ks. Juliana Brzezickiego. Siedzibą Oddziału jest (zaadoptowana po gruntownym remoncie) dawna leśniczówka ordynacka - 12 czerwca 1999 roku Jan Paweł II dokonał podczas wizyty w Zamościu poświęcenia tablicy upamiętniającej otwarcie Domu Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży; uroczystości otwarcia trzęsińskiej placówki dokonał 7 listopada 1989 roku bp. Mariusz Leszczyński.


Wszelkie prawa zastrzeżone.



Strona Główna Radecznica



1. M. Płoncarz. Najpiękniejsze legendy Lubelszczyzny. Lublin 200, s. 35
2. Wadowski Andrzej - kanonik kolegiaty zamojskiej, proboszcz szczebrzeszyński. Żył w latach 14.11. 1870 - 31.12.1931; święcenia kapłańskie otrzymał w roku 1893. Wdzięczni za prace duszpasterską mieszkańcy Szczebrzeszyna wmurowali w kościele pod wezwaniem św. Mikołaja tablicę pamiątkowa ku jego czci. Andrzej Wadowski jest autorem relacji obchodów Dnia Śląska Cieszyńskiego w Szczebrzeszynie 23 maja 1920 roku "Klemensów i Szczebrzeszyn Cieszynowi. Pamiątka obchodu Dnia Śląska Cieszyńskiego w dniu 23 maja 1920 r." (Zamość 1920). Kwestowano wówczas w Szczebrzeszynie na rzecz Śląska, mieszkańcy wystosowali odezwę w sprawie zachowania Śląska przy Polsce, który to dokument przesłano do Naczelnika Państwa i Marszałka Sejmu.
3. Marian Leon Fulman - żył w latach 1866 - 1954; był jednym z organizatorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
4. T. Krawczyk. 80 lat parafii w stuletnim kościele. Niedziela zamojsko - lubaczowska nr 44 (215) z 3 listopada 2002 r (dalej. T. Krawczyk. 80 lat parafii...)